Instrukcje procesora Atari 2600

TłumaczeniePokaż oryginał
Przegląd wszystkich 56 oficjalnych instrukcji MOS 6507 dla twórców gier retro.
TłumaczeniePokaż oryginał

Lista instrukcji procesora MOS 6507 (Atari 2600)

Atari 2600 korzysta z procesora MOS 6507, uproszczonej wersji MOS 6502 z węższą magistralą adresową i bez wyprowadzonych wejść przerwań sprzętowych IRQ oraz NMI. Zestaw instrukcji pozostaje jednak taki sam: obejmuje 56 oficjalnych instrukcji. W asemblerze zapisuje się je za pomocą trzyliterowych mnemoników, takich jak LDA czy JMP.

O tym, jak pisano i testowano taki kod oraz jak trafiał on do kartridża z grą, opowiada artykuł Od zera do kartridża.

Przenoszenie danych: odczyt, zapis i kopiowanie

Te instrukcje przenoszą dane między pamięcią a rejestrami procesora. A oznacza akumulator, a X i Y to rejestry indeksowe.
  • LDA – Ładuje wartość do akumulatora (Load Accumulator)
  • LDX – Ładuje wartość do rejestru X (Load X Register)
  • LDY – Ładuje wartość do rejestru Y (Load Y Register)
  • STA – Zapisuje zawartość akumulatora w pamięci (Store Accumulator)
  • STX – Zapisuje zawartość X w pamięci (Store X Register)
  • STY – Zapisuje zawartość Y w pamięci (Store Y Register)
  • TAX – Kopiuje A do X (Transfer A to X)
  • TAY – Kopiuje A do Y (Transfer A to Y)
  • TSX – Kopiuje wskaźnik stosu do X (Transfer Stack Pointer to X)
  • TXA – Kopiuje X do A (Transfer X to A)
  • TXS – Kopiuje X do wskaźnika stosu (Transfer X to Stack Pointer)
  • TYA – Kopiuje Y do A (Transfer Y to A)

Operacje na stosie

Stos to wydzielony obszar pamięci do tymczasowego przechowywania danych i adresów powrotu. Wartość odłożona jako ostatnia jest zdejmowana jako pierwsza.
  • PHA – Odkłada zawartość akumulatora na stos (Push Accumulator)
  • PHP – Odkłada rejestr stanu procesora na stos (Push Processor Status)
  • PLA – Zdejmuje wartość ze stosu do akumulatora (Pull Accumulator)
  • PLP – Odtwarza rejestr stanu ze stosu (Pull Processor Status)

Operacje arytmetyczne

Procesor bezpośrednio obsługuje dodawanie i odejmowanie. Mnożenie i dzielenie trzeba zrealizować za pomocą ciągów instrukcji.
  • ADC – Dodaje do akumulatora wartość oraz aktualny znacznik przeniesienia C (Add with Carry)
  • SBC – Odejmuje wartość od akumulatora z uwzględnieniem pożyczki; C = 0 oznacza pożyczkę (Subtract with Carry)
  • INC – Zwiększa wartość w pamięci o 1 (Increment Memory)
  • INX – Zwiększa X o 1 (Increment X)
  • INY – Zwiększa Y o 1 (Increment Y)
  • DEC – Zmniejsza wartość w pamięci o 1 (Decrement Memory)
  • DEX – Zmniejsza X o 1 (Decrement X)
  • DEY – Zmniejsza Y o 1 (Decrement Y)

Operacje logiczne i przesunięcia bitowe

Te instrukcje operują na pojedynczych bitach, co jest ważne między innymi przy wyświetlaniu grafiki na Atari.
  • AND – Wykonuje bitowe AND wartości i akumulatora, zapisując wynik w A (Logical AND)
  • ORA – Wykonuje bitowe OR wartości i akumulatora, zapisując wynik w A (Logical Inclusive OR)
  • EOR – Wykonuje bitowe XOR wartości i akumulatora, zapisując wynik w A (Exclusive OR)
  • ASL – Przesuwa bity w lewo, wstawia zero na najmłodszy bit i przenosi najstarszy bit do C (Arithmetic Shift Left)
  • LSR – Przesuwa bity w prawo, wstawia zero na najstarszy bit i przenosi najmłodszy bit do C (Logical Shift Right)
  • ROL – Obraca bity w lewo przez znacznik przeniesienia C (Rotate Left)
  • ROR – Obraca bity w prawo przez znacznik przeniesienia C (Rotate Right)
  • BIT – Testuje bity wartości w pamięci i aktualizuje Z, N oraz V bez zmiany A (Bit Test)

Porównania i skoki warunkowe

Program podejmuje decyzje na podstawie znaczników zmienionych przez wcześniejsze operacje. Porównanie aktualizuje znaczniki, ale nie zmienia zawartości porównywanego rejestru.
  • CMP – Porównuje akumulator z wartością (Compare Accumulator)
  • CPX – Porównuje X z wartością (Compare X Register)
  • CPY – Porównuje Y z wartością (Compare Y Register)
  • BCC – Wykonuje skok, jeśli znacznik przeniesienia jest wyzerowany (C = 0) (Branch if Carry Clear)
  • BCS – Wykonuje skok, jeśli znacznik przeniesienia jest ustawiony (C = 1) (Branch if Carry Set)
  • BEQ – Wykonuje skok, jeśli znacznik zera jest ustawiony (Z = 1); po porównaniu oznacza to równość (Branch if Equal)
  • BNE – Wykonuje skok, jeśli znacznik zera jest wyzerowany (Z = 0); po porównaniu oznacza to nierówność (Branch if Not Equal)
  • BMI – Wykonuje skok, jeśli znacznik wyniku ujemnego jest ustawiony (N = 1) (Branch if Minus)
  • BPL – Wykonuje skok, jeśli znacznik wyniku ujemnego jest wyzerowany (N = 0), także po wyniku równym zeru (Branch if Plus)
  • BVC – Wykonuje skok, jeśli znacznik przepełnienia jest wyzerowany (V = 0) (Branch if Overflow Clear)
  • BVS – Wykonuje skok, jeśli znacznik przepełnienia jest ustawiony (V = 1) (Branch if Overflow Set)

Skoki i podprogramy

Instrukcje pozwalające przejść do innego miejsca w kodzie oraz wrócić z podprogramu lub procedury obsługi przerwania.
  • JMP – Wykonuje bezwarunkowy skok pod wskazany adres (Jump)
  • JSR – Wywołuje podprogram i odkłada adres powrotu na stos (Jump to Subroutine)
  • RTS – Wraca z podprogramu (Return from Subroutine)
  • RTI – Wraca z procedury obsługi przerwania i odtwarza znaczniki stanu (Return from Interrupt)

Znaczniki stanu i instrukcje systemowe

Te instrukcje sterują znacznikami stanu lub przebiegiem pracy procesora.
  • CLC – Zeruje znacznik przeniesienia C (Clear Carry)
  • CLD – Wyłącza tryb dziesiętny (D = 0) (Clear Decimal Mode)
  • CLI – Zeruje znacznik blokady przerwań I (Clear Interrupt Disable)
  • CLV – Zeruje znacznik przepełnienia V (Clear Overflow)
  • SEC – Ustawia znacznik przeniesienia C (Set Carry)
  • SED – Włącza tryb dziesiętny (D = 1) (Set Decimal Mode)
  • SEI – Ustawia znacznik blokady przerwań I (Set Interrupt Disable)
  • BRK – Wywołuje przerwanie programowe (Force Break)
  • NOP – Nie wykonuje operacji na danych; oficjalna instrukcja NOP zajmuje 2 cykle procesora (No Operation)
Ważne w przypadku Atari 2600: MOS 6507 nie ma wyprowadzonych wejść IRQ i NMI. CLI oraz SEI nadal zmieniają znacznik I, ale nie mogą włączać ani blokować zewnętrznych przerwań, których ten układ nie odbiera. Instrukcja przerwania programowego BRK i instrukcja powrotu RTI mimo to należą do jego zestawu instrukcji.

Po co instrukcja, która „nic nie robi”?

Atari 2600 nie ma bufora ramki, czyli pamięci przechowującej cały gotowy obraz. Układ TIA tworzy grafikę na bieżąco, a program musi aktualizować jego rejestry w odpowiednich chwilach podczas rysowania kolejnych linii na ekranie telewizora kineskopowego.

Instrukcja NOP pomaga precyzyjnie odmierzać czas, ponieważ zajmuje dwa cykle procesora. Czas można też wypełnić odpowiednio dobranymi instrukcjami BIT lub LDA, ale „nic nie robią” one wyłącznie z punktu widzenia zamierzonego wyniku programu: zmieniają znaczniki, a LDA również akumulator. Programista musi uwzględnić te skutki. Chodzi o takie rozplanowanie cykli, aby zapis do rejestru TIA nastąpił dokładnie we właściwym momencie.

Więcej o układzie TIA, skromnej pamięci i migających obiektach przeczytasz w artykule Ekstremalne wyzwania tworzenia gier na Atari 2600.

Dokumentacja i dalsza lektura

Udostępnij
Udostępnij Facebook WhatsApp X Telegram Reddit E-mail

Zaloguj się, aby dodać wpis.

Herbert Sobel

TłumaczeniePokaż oryginał
Już nie mogę się doczekać, aż w końcu znajdę czas, żeby usiąść i spróbować coś zaprogramować. Te stare komputery dają tyle wyzwań... Dzięki za wartościowy artykuł 👍 Naprawdę mnie to interesuje.